Praten over de dood is deel van ons vak

  • 1 min.
  • Column
Foto (kleur) Niels Mulder

Dit nummer gaat over euthanasie. Geen vrolijk onderwerp. Als voorzitter heb ik er regelmatig mee te maken, door vragen uit de media, van collega’s en door beleidsactiviteiten die we samen met leden op dit gebied ondernemen.

In mijn eigen praktijk is dat anders. De eerste en tevens ook de enige keer betrof een man van middelbare leeftijd met een ernstige conversie-stoornis. Details voeren te ver, maar hij wilde niet meer leven en had voor zichzelf een datum bepaald waarop hij dood wilde zijn. Liefst door euthanasie, anders door suïcide. Na overleg met collega’s bespraken we dat in onze ogen nog niet alle behandelopties waren geprobeerd. Eventueel zou hij elders een second opinion kunnen vragen. Op het moment dat hij onze gesprekken beëindigde was hij niet actief suïcidaal. Na een jaar kreeg ik bericht dat hij zich gesuïcideerd had.

In tegenstelling tot sommige collega’s, heb ik dus zelf (nog) geen euthanasie verricht. Zou ik dat wel gaan doen wanneer zich een nieuwe situatie voordoet? Vooralsnog blijft dit een theoretische vraag. Met de kennis en ervaring van nu, kan ik mij dit wel voorstellen. Hoewel het lastig blijft dat je er als psychiater –gelukkig – weinig mee te maken krijgt. Uit cijfers blijkt dat de gemiddelde psychiater in de praktijk gemiddeld slechts ongeveer een keer per jaar een verzoek om euthanasie krijgt. Ondertussen is de realiteit dat het aantal mensen dat zich hiervoor tot de psychiater wendt, stijgt. En dat de wachtlijst bij Expertisecentrum Euthanasie groeit.

Het is daarom een goede ontwikkeling dat er landelijk meer aandacht voor dit onderwerp is (zoals dit themanummer). Ook zijn er steeds meer werkgroepen in instellingen die expertise ter beschikking stellen. Euthanasie is en blijft complex, met klinische, ethische, morele en juridische dilemma’s. Beroep kunnen doen op anderen voor het delen van expertise wordt dus eenvoudiger. Tegelijk is praten over de dood deel van ons vak. En dat geldt dus ook voor euthanasie.